على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3550
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
نگريسته شده . منظور ( manzur ) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - در نظر آورده شده . و مقصود و قصد و مراد . و مرضى و مقبول و پسند . و ديده شده و نگريسته شده . و نمودار و آشكار و تحسين شده و پذيرفته شده و قبول شده و پسنديده و فريفته و مطبوع و شايسته . و منظور شدن : ديده شدن و قبول شدن و پسنديده شدن . و در كنار گذاشته شدن و انتخاب شدن . و منظور كردن : پسند كردن و پذيرفتن و در نظر آوردن . و منظور نظر : پسنديده و شايسته و لايق نظر و محبوب و معشوق . و منظور نظر همه مردمان شدن : آشكار و هويدا گشتن . منظورة ( manzurat ) ا . ع . داهيه و بلا . و زن عيبناك . منظوريت ( manzuriyyat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - حالت نگريستن . منظوم ( manzum ) ص . ع . مرواريد برشته كشيده شده . و چيزى را به چيزى ضم كرده . و سخن در وزن و ترتيب در كشيده شده و سخن موزون . منظوم ( manzum ) ا . ع . گروه ملخ . و ستاره سهگانه از جوزا و پروين . و يكى از منازل قمر كه دبران نيز گويند و آن پنج ستاره است در برج ثور . و نام موضعى . منظوم ( manzum ) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - برشته كشيده شده و منظم شده . و شعر و سخن موزون . منظومه ( manzume ) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - هر چيز واقع شده در صف و قطار و در نظم . و هر كلام موزون و مسجع و شعر و نظم . و منظومه زواهر : رشته مرواريد . و منظومههاى اهالى پسند : شعرهايى كه مردمان دانا مىپسندند . منع ( man ' ) ا . ع . خرچنك . ج : منوع . منع ( man ' ) م . ع . منعه منعا ( از باب فتح ) : بازداشت آن را ، خلاف اعطاه . و منعه الامر و منه : بازداشت آن را از آن كار . منع ( man ' ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بازداشت و دوركردگى و بر كم و دفع ورد و تعرض و ممانعت و نهى و نفى و انكار و عدم قبول و حرمان و مخالفت و مزاحمت . و منع كردن : بازداشتن و بر كم كردن . منعاة ( man ' t ) ا . ع . خبر مرك . ج : مناعى . منعام ( men ' m ) ص . ع . رجل منعام : مرد بسيار فضل و احسان . منعب ( men'ab ) ا . ص . مرد گول و احمق با بانك . و اسب نيكو كه در رفتار گردن دراز كند همچون زاغ . و آنكه سر بلند نمايد . و ماده شتر تيزرو . ج : مناعب . منعة ( man'at ) و ( mana'at ) ا . ع . قوتى كه شخص دفع مىكند بدان كسى كه وى را اراده نمايد . و قيل المنعة يجوز ان تكون مقصورة من المناعة و قد يسكن نونها فى الشعر لا فى غيره خلافا لمن اجازه مطلقا . و قولهم : ازال منعة الطائر : يعنى زايل شد آن قوت از مرغ كه بدان ممانعت مىكرد كسى را كه اراده وى را داشت . منعة ( mana'at ) ع . ج . مانع . منعثق ( mon'aseq ) ص . ع . سحاب منعثق : ابر فراهم آمدهء بهم آميخته . منعثل ( mona'sel ) ا . ع . اسبى كه در رفتن پاى گشاده دارد و بروشى پاى بر مىدارد كه گويا از گل آن را مىكشد . منعجد ( mon'ajed ) ا . ع . خشمناك تيز و تند . منعجف ( mon'ajef ) ص . ع . بعير منعجف : شتر لاغر و خشك . منعدل ( mon'adel ) ص . ع . آنكه بر مىگردد و عدول مىكند . منعدم ( mon'adem ) ص . ع . نيست و نابود شونده . منعدم ( mon'adem ) ص . پ . مأخوذ از تازى - نيست و نابود و پايمال و زير و زبر و ناپديد و معدوم و بر طرف گشته و ويران و خراب شده و تباه گشته و ضايع و ناياب . و منعدم كردن : محو كردن و خراب كردن و نابود كردن و معدوم ساختن و بر طرف كردن و ويران ساختن . منعدى ( mon'adi ) ص . ع . مسرى و داراى سرايت . منعرج ( mon'araj ) ص . ع . خميده . منعرج ( mon'araj ) ا . ع . منعرج الوادى : حم وادى بر راست و چپ . منعرج ( mon'arej ) ص . ع . خميده . و آفتاب بسوى مغرب ميل كرده . منعزق ( mon'azeq ) ا . ع . بد خوى و كجخلق . منعزل ( mon'azel ) ص . ع . گوشهگيرنده و دور شده . منعش ( mon'acc ) ص . ع . پيراهن در پى زده . منعصب ( mon'aseb ) ص . ع . سخت شده . منعصر ( mon'aser ) ص . ع . فشارده شده . منعصم ( mon'asem ) ص . ع . بازداشته شده و نگاهداشته شده . منعط ( mon'att ) ص . ع . ثوب منعط : جامه دريده .